Η σχέση των περισσότερων ανθρώπων με τα χταπόδια αρχίζει και τελειώνει στο τραπέζι μιας ταβέρνας όταν παραγγέλνουν ένα χταπόδι ψητό ή χταπόδι στη σχάρα κλπ. Κάποιοι μερακλήδες θα το αγοράσουν από τη λαϊκή ή τον ψαρά της γειτονιάς και θα το κάνουν με κοφτό μακαρονάκι ή στην κατσαρόλα με λάδι και ξύδι. Πόσα όμως δεν ξέρετε για τα θαυμαστά χταπόδια?
Τα χταπόδια έχουν περίπλοκο νευρικό σύστημα και εξαιρετική όραση, και είναι από τα πιο έξυπνα και πολύμορφα από όλα τα ασπόνδυλα. Το χταπόδι ανήκει στην οικογένεια των Οκτωπόδων, της ομοταξίας των Κεφαλοπόδων (χταπόδι -σουπιά-καλαμάρι) και της γενικότερης συνομοταξίας των Μαλακίων. Τα χταπόδια είναι σχετικά βραχύβια και ορισμένα είδη ζουν μόνο έξι μήνες. Το γιγαντιαίο χταπόδι του Ειρηνικού, ένα από τα δύο μεγαλύτερα είδη χταποδιών, μπορεί να ζήσει μέχρι και πέντε χρόνια. Η διάρκεια ζωής των χταποδιών περιορίζεται από την αναπαραγωγή: τα αρσενικά πεθαίνουν λίγους μήνες μετά το ζευγάρωμα και τα θηλυκά πεθαίνουν λίγο μετά την εκκόλαψη των αυγών τους.
Το κυκλοφορικό σύστημα του χταποδιού αποτελείται από 3 καρδιές από τις οποίες οι δύο ωθούν το αίμα στα βράγχια και η τρίτη στο υπόλοιπο σώμα.
Τα χταπόδια αλλάζουν χρώμα όταν κοιμούνται πιθανόν γιατί ονειρεύονται. Έχουν 2 στάδια ύπνου, το ενεργό και το παθητικό. Ο ενεργός ύπνος των χταποδιών είναι κάτι σαν την REM φάση του ύπνου στα θηλαστικά – η φάση του ύπνου κατά την οποία ονειρευόμαστε περισσότερο.
Τα χταπόδια έχουν οκτώ “έξυπνα” πλοκάμια γεμάτα νευρωνικά κύτταρα σαν μικροσκοπικούς εγκεφάλους, και είναι ικανά να αναγεννούν τα άκρα τους όταν αυτά κοπούν. Είναι αξιοσημείωτο ότι παρόλο που έχουν αχρωματοψία μπορούν με την αφή να αναπαράγουν το χρώμα ενός αντικειμένου πχ ενός βράχου μιας και έχουν χρωμοκύτταρα στις βεντούζες των πλοκαμιών τους. Είναι σαν θαλάσσιοι χαμαιλέοντες που μιμούνται το χρώμα αλλά ακόμα και την υφή του περιβάλλοντός τους.
Το χταπόδι θεωρείται τόσο έξυπνο, ώστε στην Αγγλία αποφασίστηκε το 1993 να προστατεύεται από ορισμένα επιστημονικά πειράματα που γίνονται χωρίς αναισθησία καθώς νοιώθει πόνο και υποφέρει. Το 2010 η Ευρωπαϊκή Ένωση επέκτεινε αυτή την οδηγία σε όλα τα κεφαλόποδα.
In addition to vertebrate animals including cyclostomes, cephalopods should also be included in the scope of this Directive, as there is scientific evidence of their ability to experience pain, suffering, distress and lasting harm. [Therefore, t]his Directive shall apply to the following animals: (a) live non-human vertebrate animals [and] (b) live cephalopods.
Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τα χταπόδια μπορείτε να παρακολουθήσετε και το εκπληκτικό ντοκυμαντέρ του Netflix, “Ο δάσκαλος μου το χταπόδι”, όπου ένας σκηνοθέτης αναπτύσσει μια ασυνήθιστη φιλία με ένα χταπόδι σε ένα υποθαλάσσιο δάσος της Νοτίου Αφρικής. Η ταινία κέρδισε Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ το 2021.
Πολλοί άνθρωποι δεν τρώνε χταπόδι γιατί τα θεωρούν πολύ έξυπνα ζώα. Είναι μάλιστα τόσο έξυπνα που μπορούν να ξεβιδώσουν το καπάκι ενός βάζου για να πάρουν την τροφή που έχει μέσα ή να λύνουν παζλ. Μήπως λοιπόν να το ξανασκεφτούμε αν θα παραγγείλουμε χταπόδι την επόμενη φορά που θα πάμε για τσίπουρα?
